Vitamine lɛ nyí nǔɖuɖu taji nú agbaza gbɛtɔ́ tɔn, nǔɖuɖu e è nɔ mɔ ɖò nǔɖuɖu mɛ é. Ye nɔ wà azɔ̌ taji ɖé ɖò gbɛtɔ́ sín susu, nukɔnyiyi kpo nǔ e é nɔ ɖyɔ ɖò agbaza mɛ lɛ é kpo mɛ, bo lɛ́ nyí nǔ taji e nɔ w’azɔ̌ bo nɔ hɛn lanmɛ syɛn hunsin ɖagbe wá lɛ é. Nǔ e ma ɖò mɛ sí ǎ é sixu wà nǔ dó lanmɛ na nɔ ganji wu. Amɔ̌, è ɖó na nu vitamine lɛ nú táan gegě- ǎ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, è ɖó na nu vitamine e è nɔ mɔ ɖò fí gègě lɛ é ɖi vitamine C, vitamine E kpo vitamine B kpo zɛ xwé wu ǎ. Vitamine lɛ ɖuɖu zɛ xwé wu sixu wà nǔ dó mɛ wu, bɔ é na bɔwǔ bɔ è na mɔ nǔ nyanya vovo lɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, enyi è zán vitamine nú táan gegě ɔ, é sixu zɔ́n bɔ è na ɖó urate, oxalate, kpo awinnya e ɖò ayi mɛ lɛ é kpo, bo na lɛ́ ɖó wuvɛ̌ ɖé lɛ ɖi xomɛslá, tafɛ́nmɛ, xomɛsin, kpo xomɛslá kpo. Enɛ wu ɔ, è ɖó na zán ye sɔgbe xá hudo mɛ ɖokpo ɖokpo tɔn, bo na lɛ́ zán ye ɖò dotóo ɖé sín alixlɛ́mɛ glɔ́.
Nú è sixu nu multivitamines nú táan gegě ɔ, é na sín azinzɔnnɔ ɖokpo ɖokpo wu. Nú azinzɔnnɔ ɔ ɖó vitamine sín hudo nú táan gegě ɔ, è sixu zán nú táan gegě. Amɔ̌, nú mɛ e ɖò ganji lɛ é ɔ, è nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ è ni zán nú táan gegě- ǎ. Ðò taji ɔ:
1. E sixu ze hwenu gaga- à ? Nú agbaza ɔ ma ɖó vitamine gègě ǎ ɔ, vitamine gègě nunu sixu gɔ́ nú vitamine e ɖò lanmɛ nú mɛ lɛ é, bɔ enɛ nɔ wà ɖagbe nú azinzɔnnɔ ɖěɖee vitamine ma ɖò lanmɛ nú ye nú táan gegě ǎ lɛ é.
2. E sɔgbe nu nuɖuɖu gaga-a. Mɛ e ɖò ganji lɛ é gègě nɔ mɔ vitamine lɛ ɖò nǔɖuɖu mɛ ɖò gbɛzán yetɔn ayihɔngbe ayihɔngbe tɔn mɛ. Vitamine enɛ lɛ nɔ kpé nukún dó hudo agbaza tɔn lɛ wu, bo nɔ byɔ ɖɔ è ni ɖu ye zɛ xwé wu ǎ. Enyi è ɖu nú táan gegě ɔ, é sixu zɔ́n bɔ vitamine lɛ na ɖu aɖǐ, bo na wà nǔ dó agbaza ɔ wu. Vitamine gègě wɛ è nɔ lɛ́ kpɔ́n dó mɔ amasin lɛ, bɔ ɖò kpaa mɛ ɔ, è nɔ kplɔ́n mɛ ɖɔ è ni ma zán ye nú táan gegě ó; è ɖó na nɔ nu ye syɛnsyɛn lee dotóo ɖé ɖɔ gbɔn é.
Ðò wěɖexámɛ dotóo ɖé tɔn glɔ́ ɔ, vitamine e è nɔ gɔ́ nú mɛ é ɖó na sɔgbe. Ma ɖu vitamine lɛ alǒ ɖu ye zɛ xwé wu ó. Nɔ ɖu nǔɖuɖu vovo lɛ, bo nɔ ɖu lan kpo ama kpo ɖò jlɛ̌ jí, lobo nɔ nyì alɔ nú nǔɖuɖu ɖuɖu zɛ xwé wu, nǔɖuɖu ɖuɖu zɛ xwé wu kpo jijɔ e ma nyɔ́ ǎ lɛ é ɖevo lɛ kpo. Vitamine e kpé é ɖuɖu na kpé nukún dó hudo agbaza tɔn e é ɖó bo na nɔ gbɛ̀ ɖò ganji é wu.